Κάτι τρέχει στην Ελλάδα

Το στοίχημα και γενικά τα τυχερά παιχνίδια αποτελούν εδώ και χρόνια μια από τις πιο κερδοφόρες βιομηχανίες για ένα κράτος. Μέσα από τη φορολόγηση των εταιρειών, των κερδών και των συναλλαγών, τα δημόσια ταμεία ενισχύονται με σημαντικά έσοδα, τα οποία μπορούν να στηρίξουν κοινωνικές δαπάνες και διάφορες αναπτυξιακές πολιτικές.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, παρά τη σταδιακή άνοδο των εσόδων, η ελληνική αγορά αντιμετωπίζει αρκετές προκλήσεις, χάνοντας ένα μεγάλο μέρος των εσόδων που θα μπορούσε να αποκομίσει. Ο μεγάλος αριθμός πλατφορμών του εξωτερικού στις οποίες στρέφονται αρκετοί Έλληνες παίκτες, τα κενά στην κατάλληλη ρύθμιση και η αδυναμία πλήρους ελέγχου των online συναλλαγών, οδηγούν σε μεγάλες απώλειες εσόδων. Πού χάνονται όμως τα φορολογικά αυτά έσοδα και τι θα μπορούσε να γίνει από μεριάς του ελληνικού κράτους για να διασφαλίσει μεγαλύτερα έσοδα;

Το μέγεθος της αγοράς στοιχήματος στην Ελλάδα

Η ελληνική αγορά στοιχήματος έχει γνωρίσει εντυπωσιακή ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία. Σήμερα, οι αδειοδοτημένοι bookmakers και τα online καζίνο προσφέρουν εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε φόρους, συμβάλλοντας ουσιαστικά στα δημόσια ταμεία. Μάλιστα, ένας παράγοντας που οδήγησε στη ραγδαία αυτή άνοδο των εσόδων, ήταν και η στροφή χιλιάδων παικτών στις διαδικτυακές πλατφόρμες.

Ωστόσο, ένα μεγάλο ζήτημα που απασχολεί την Ελληνική Κυβέρνηση τον τελευταίο καιρό, είναι το μερίδιο των εσόδων που χάνεται από την στροφή των Ελλήνων στις ξένες πλατφόρμες. Αρκετά νέα casino και στοιχηματικές εταιρείες του εξωτερικού, λειτουργώντας με διεθνείς άδειες, στοχεύουν και την ελληνική αγορά. Οι νέες αυτές πλατφόρμες μάλιστα, προσφέρουν καινοτόμα προϊόντα, mobile-first εφαρμογές και ανταγωνιστικές προσφορές, που προσελκύουν αρκετούς παίκτες από κάθε ηλικία.

Εκτός από τις νόμιμες λοιπόν εταιρείες, υπάρχουν και πολλές πλατφόρμες που δραστηριοποιούνται χωρίς ελληνική άδεια, στερώντας έσοδα από το κράτος και δυσχεραίνοντας την επίβλεψη της αγοράς.

Πού χάνονται φορολογικά έσοδα;

Οι απώλειες εσόδων για το Δημόσιο οφείλονται κυρίως στη δράση των ιστοσελίδων που δεν έχουν εκδώσει άδεια μέσω της ΕΕΕΠ. Λόγω των ευνοϊκότερων ρυθμίσεων που ισχύουν στο εξωτερικό, οι ξένες εταιρείες προσφέρουν πιο ανταγωνιστικά μπόνους, καλύτερες αποδόσεις, ακόμη και τη δυνατότητα εγγραφής χωρίς ταυτοποίηση στοιχείων. Λογικό λοιπόν που πολλοί παίκτες τις επιλέγουν, με αποτέλεσμα μεγάλα ποσά να φεύγουν εκτός χώρας, αφού οι εταιρείες αυτές δεν φορολογούνται στην Ελλάδα.

Η φύση του διαδικτύου κάνει τον έλεγχο ακόμα πιο δύσκολο. Οι συναλλαγές μέσω e-wallets και κρυπτονομισμάτων, σε συνδυασμό με τη χρήση λογισμικών VPN, δυσκολεύουν τον εντοπισμό από τις αρχές. Το αποτέλεσμα είναι ένα σημαντικό ποσοστό του τζίρου να μην καταγράφεται, αφήνοντας μεγάλα κενά στα φορολογικά έσοδα.

Καζίνο χωρίς ταυτοποίηση και κενά στη ρύθμιση

Ένα σημείο που συνδέεται έντονα με τα κενά του πλαισίου γύρω από τα τυχερά παιχνίδια, είναι και η ύπαρξη στοιχηματικών χωρίς επαλήθευση στοιχείων. Η έλλειψη υποχρεωτικής ταυτοποίησης στοιχείων (KYC) μπορεί να κάνει πιο εύκολη την πρόσβαση για έναν παίκτη, όμως δυσκολεύει τον έλεγχο των συναλλαγών και των κερδών από την πλευρά του κράτους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πλατφόρμες αυτές λειτουργούν σε δικαιοδοσίες με πιο χαλαρούς κανονισμούς, γεγονός που τους επιτρέπει να παρακάμπτουν συγκεκριμένες διαδικασίες. Αν και για τον παίκτη αυτό σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία και πιο γρήγορη εμπειρία, για το κράτος δημιουργεί απώλειες φορολογικών εσόδων. Το ζήτημα δεν είναι αν τα καζίνο αυτά είναι αξιόπιστα ή όχι, αλλά το ότι δεν εντάσσονται στο πλαίσιο φορολόγησης της χώρας.

Οι επιπτώσεις για την οικονομία

Η απώλεια εσόδων από το στοίχημα είναι ένα αρκετά μεγάλο ζήτημα, αφού κάθε χρόνο χάνονται σημαντικά ποσά που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε δημόσιες δαπάνες, υποδομές ή κοινωνικά προγράμματα. Παράλληλα, δημιουργείται ανισότητα μεταξύ των εταιρειών που λειτουργούν νόμιμα και αποδίδουν φόρους και αυτών που δεν υπόκεινται στους ίδιους κανόνες. 

Όπως είναι λογικό, η κατάσταση αυτή αποθαρρύνει και τις επενδύσεις στην Ελλάδα. Όταν οι νόμιμες εταιρείες αισθάνονται ότι ανταγωνίζονται άνισα με τις μη αδειοδοτημένες, η αγορά χάνει τη σταθερότητά της. Σε βάθος χρόνου, το κράτος κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο φορολογικά έσοδα, αλλά και την εμπιστοσύνη των εταιρειών που δραστηριοποιούνται με διαφάνεια.

Τι κάνουν άλλες χώρες

Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα. Σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές, όπως στη Γαλλία και την Ιταλία, έχουν υιοθετηθεί αυστηρότερα πλαίσια εποπτείας. Οι αρχές παρακολουθούν συστηματικά τις συναλλαγές, συνεργάζονται με τράπεζες και παρόχους πληρωμών και περιορίζουν την πρόσβαση σε μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες.

Σκανδιναβικές χώρες, όπως η Σουηδία, έχουν επενδύσει σε τεχνολογικά εργαλεία που ανιχνεύουν σε πραγματικό χρόνο παράνομες δραστηριότητες, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο επιβάλλει βαριά πρόστιμα σε εταιρείες που δεν συμμορφώνονται. Αυτές οι πρακτικές έχουν αποδείξει ότι η σωστή ρύθμιση μπορεί να μειώσει αισθητά τη φοροδιαφυγή, χωρίς να αποθαρρύνει τους παίκτες από το να επιλέξουν τις νόμιμες πλατφόρμες.

Προτάσεις για την ελληνική αγορά

Η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί από τις εμπειρίες άλλων χωρών, προσαρμόζοντας τις λύσεις στις δικές της ιδιαιτερότητες. Ένα από τα πρώτα βήματα που θα πρέπει να γίνουν, είναι η χρήση τεχνολογικών εργαλείων για τον εντοπισμό παράνομων συναλλαγών και συνεργασία με τους παρόχους πληρωμών. Επιπρόσθετα, όσο πιο εύκολη και γρήγορη είναι η εμπειρία στις νόμιμες πλατφόρμες, τόσο λιγότεροι θα αναζητούν λύσεις σε μη αδειοδοτημένους bookmakers. Η προσαρμογή της νομοθεσίας λοιπόν είναι κάτι που θα πρέπει άμεσα να εξεταστεί.

Η μεγαλύτερη όμως αλλαγή που θα πρέπει να εφαρμοστεί, είναι στο κομμάτι της φορολογίας. Οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές συχνά ωθούν τους παίκτες σε ξένες πλατφόρμες. Η διαφορά των αφορολόγητων κερδών στις πλατφόρμες του εξωτερικού με το 10% έως 20% που ισχύει στην Ελλάδα, είναι τεράστια. Πέραν του ποσοστού και ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται η φορολόγηση φαίνεται αρκετά άδικη στους παίκτες, αφού γίνεται σε 24ωρη βάση. Ακόμη δηλαδή και αν υπάρχουν σημαντικές απώλειες τις προηγούμενες ημέρες, ο παίκτης θα πρέπει να φορολογηθεί για το κέρδος που έβγαλε το τελευταίο 24ωρο. Κάτι που χρήζει αναπροσαρμογής, εάν η Ελλάδα θέλει να κρατήσει τους παίκτες της στις ελληνικές πλατφόρμες.