Ε - ΑΤΡΙΚΑ

Το κάθε διαζύγιο, όπως είπαμε και στο Α' Μέρος (το οποίο μπορείτε να δείτε κάνοντας κλικ εδώ) είναι μοναδικό όπως και η κάθε σχέση. Παρ’ όλα αυτά το κάθε διαζύγιο εμπεριέχει το αίσθημα της ματαίωσης και για τους δύο συζύγους, εξαιτίας της αποτυχίας ικανοποίησης των κοινών τους προσδοκιών.

Εμείς, ρωτήσαμε την Ψυχολόγο Μπασδάνη Λίλιαν, που δραστηριοποιείται στην Αλεξανδρούπολη, να μας δώσει συμβουλές αλλά και να μας υπογραμμίσει όλα όσα πρέπει να ξέρουμε για το διαζύγιο και τις επιτπωσεις του στα παιδιά.

- Πως ανακοινώνεται το διαζύγιο στα παιδιά κ. Μπασδάνη;

Κάποιες πρακτικές συμβουλές είναι: 

1. Να το ανακοινώσουν στα παιδιά τους μόνο όταν το έχουν αποφασίσει σίγουρα και αμετάκλητα, το έχουν σκεφτεί καλά και έχουν και σχέδιο δράσης για τα πρακτικά, αλλά πριν να έχει αποχωρήσει κανένας.


2. Να το πουν στα παιδιά όταν αυτά είναι όλα μαζί, ώστε να μπορούν να το μοιραστούν μεταξύ τους και να στηρίξουν το ένα το άλλο.


3. Οι ίδιοι οι γονείς επίσης να είναι παρόντες και οι δύο.


4. Να μιλούν με το εμείς, δίνοντας την εικόνα της κοινής απόφασης έστω κι αν δεν ήταν ακριβώς τέτοια.


5. Να εξηγήσουν με απλά λόγια ότι «η μαμά (ή ο μπαμπάς) και εγώ αποφασίσαμε ότι θα ήταν καλύτερα να ζήσουμε χωριστά σε αυτό το στάδιο. Σίγουρα θα είδατε και εσείς, ότι τα πράγματα μεταξύ μας δεν ήταν καλά για πολύ καιρό τώρα, ξέρουμε ότι κάναμε και σε σας κακό με τις φωνές και τους καυγάδες μας. Γι’αυτό αποφασίσαμε ότι πρέπει να σταματήσει αυτό και έτσι πήραμε αυτή τη δύσκολη απόφαση. Εδώ και πολύ καιρό, κάναμε παρά πολλές προσπάθειες να το αποφύγουμε, αλλά δυστυχώς δεν τα καταφέραμε. Δε φταίει ούτε ο ένας, ούτε ο άλλος, δε φταίει κανένας.»


6. Να απολογηθούν γι’αυτήν την απόφαση: «Ξέρουμε ότι σας πονάει πολύ, ότι σας απογοητεύει, ότι σας προκαλεί και θυμό και έχετε απόλυτο δίκιο και απολογούμαστε.» Ταυτόχρονα δίνετε έκφραση στα συναισθήματα τους και τους δίνετε το δικαίωμα να εκφραστούν και κείνα.


7. Να καθησυχάσουν τα παιδιά σε σχέση με την ευθύνη: «Να είσαστε σίγουροι ότι καμιά απολύτως ευθύνη δε φέρετε εσείς για αυτή μας την απόφαση».


8. Να εκφράσουν την παντοτινή τους αγάπη για αυτά : «Ασφαλώς το ότι εμείς χωρίζουμε, δεν αλλάζει τίποτα στην αγάπη μας για σας. Θα είμαστε πάντα η μαμά και ο μπαμπάς σας και αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Πάντα θα σας αγαπούμε και θα είμαστε δίπλα σας».


9. Να εξηγήσουν πρακτικά τι θα γίνει, ποιος θα φύγει, πότε, που θα μένει και πότε θα τον δουν την επόμενη φορά. Πότε θα τον βλέπουν γενικά, τι ρόλο θα έχει στην ζωή τους. Όσο πιο συχνά μπορούν να βλέπουν τον πατέρα, τόσο το καλύτερο για τα παιδιά, φτάνει να μη δημιουργεί αυτό πρόβλημα στη μητέρα, είτε πρακτικό είτε άλλου είδους. Η συζήτηση αυτή δεν τελειώνει πριν να είναι όλοι σίγουροι ότι τα παιδιά έχουν τα τηλέφωνα του πατέρα ώστε να μπορούν να επικοινωνούν μαζί του όποτε το επιθυμούν, όποτε τον πεθυμήσουν.


10. Τέλος, να είναι ανοιχτοί σε ερωτήσεις, τις οποίες να απαντούν απλά, με ειλικρίνεια αλλά χωρίς αχρείαστες λεπτομέρειες όσον αφορά τα διάφορα γιατί και σίγουρα χωρίς κατηγορίες. Επίσης να είναι γενναιόδωροι με αγκαλιές και να είναι προετοιμασμένοι ν’ ακούσουν οτιδήποτε, όλα τα συναισθήματα που θέλουν τα παιδιά να εκφράσουν εκείνη τη στιγμή, ή σε οποιαδήποτε άλλη.


11. Καλύτερα ο πατέρας να αποχωρεί σύντομα μετά, αν όχι την ίδια μέρα. Να μην καθυστερεί και να διαιωνίζεται δηλαδή αυτό το οδυνηρό στάδιο.

Τυχερά είναι τα παιδιά που έχουν κι άλλους ενήλικες δίπλα τους, με τους οποίους θα μπορούσαν να μιλήσουν, είτε παππούδες, είτε νονούς, είτε όποιον άλλο φίλο των γονιών τους εμπιστεύονται, δάσκαλο κλπ.


Το σημαντικό είναι οι γονείς να «φτιάξουν» ένα διαζύγιο όπου η προτεραιότητα να είναι η ψυχική ισορροπία των παιδιών τους. Καλό είναι αυτό να ισχύει και για τις ευρύτερες οικογένειες, οι οποίες κάποτε θεωρούν καθήκον τους να εκφράζουν τη στήριξη τους στο δικό τους άνθρωπο, κατηγορώντας τον πρώην ενώπιον των παιδιών. Λίγη επιμόρφωση εδώ σίγουρα θα βοηθήσει.



Δυστυχώς συνήθως το διαζύγιο βγάζει τον χειρότερο εαυτό των ανθρώπων και μία κακία και εκδικητικότητα, που σίγουρα δεν υποψιάζονταν ούτε καν οι ίδιοι ότι είχαν.
 Είναι λοιπόν απαραίτητο οι γονείς να έχουν τη στήριξη που χρειάζονται, να τη ζητώντας την πιθανώς από την δική τους οικογένεια και τους φίλους τους. Αυτό απελευθερώνει τα ίδια τα παιδιά, που συχνά αναγκάζονται να μετατρέπονται σε συμμάχους των γονιών τους και να γνωρίζουν πράγματα, που δεν αρμόζουν ούτε στην ηλικία τους, ούτε στη θέση τους.



- Πως θα επιλέξουμε καινούργιο/α σύζυγο;

Στην περίπτωση που ένας ή και οι δυο γονείς ξαναφτιάξουν τη ζωή τους και ξαναπαντρευτούν είναι σημαντικό η επιλογή να γίνει προσεκτικά και χωρίς βιασύνη, αλλά με τη σοφία της εμπειρίας. 
Καλύτερα είναι η επιλογή να γίνει πρωτίστως με γνώμονα τις ανάγκες του γονιού και όχι των παιδιών. Αν δηλαδή επιλέξουμε κάποιο πρόσωπο για να μεγαλώσει τα παιδιά μας, αυτός ο γάμος θα είναι πιο δύσκολο να αντέξει στον χρόνο. Είναι σημαντικό ο γονιός να επιλέγει σύντροφο και όχι συνέταιρο.

- Πως θα πρέπει να αντιμετωπίσει τα παιδιά ο καινούργιος σύντροφος, κα. Μπασδάνη;

Ο νέος σύντροφος φυσικά θα πρέπει να σέβεται και τα παιδιά όπως και να έχει τη βούληση να αναλάβει έναν βοηθητικό και υποστηρικτικό ρόλο στη διαπαιδαγώγηση τους, όχι όμως κάποιον που θα μπει σε αυτή την συνθήκη με την πεποίθηση ότι θα τα αναλάβει και θα τα βάλει σε τάξη, θεωρώντας ότι ο γονιός δεν μπορεί να το κάνει.



Σε αυτή την περίπτωση είναι πολύ πιθανό να αποδιοργανωθεί η όλη κατάσταση, γιατί θα αποδυναμώσει τον γονιό με καταστροφικές συνέπειες στις σχέσεις αμφοτέρων με τα παιδιά. Ακόμη τα ίδια τα παιδιά δε θα του επιτρέψουν να τους επιβληθεί, μια που δεν έχει κερδίσει πρώτα την εμπιστοσύνη τους.

Τέλος, με αυτές τις προϋποθέσεις κινδυνεύει να διαλυθεί και η σχέση του ζευγαριού.


Συμπεραίνουμε, λοιπόν, ότι η καλύτερη και πιο αποτελεσματική στάση για το νέο σύζυγο του γονιού είναι να επενδύσει στη σχέση με τα παιδιά σαν φίλος, τουλάχιστον στο αρχικό στάδιο, και βοηθός του γονιού. Να ακολουθεί τις αποφάσεις του γονιού, και να μην συναποφασίζει για τα παιδιά, μιας και αυτή η ευθύνη ανήκει στον άλλο γονιό.

Να αφιερώσει χρόνο για καθαρά ψυχαγωγικές δραστηριότητες, ώστε να καλλιεργηθεί μια σύνδεση και μια εμπιστοσύνη, που θα χρησιμοποιηθούν ως θεμέλια για το μέλλον.


Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι στις επανασυσταθείσες οικογένειες, όπως λέγονται, οι σχέσεις πρέπει να λειτουργούν κρατώντας λεπτές ισορροπίες όσον αφορά το ρόλο του καθενός, ώστε να μην περιπλέκονται τα πράγματα ακόμη περισσότερο.

- Πως αντιμετωπίζουν συνήθως τα παιδιά ένα νέο γάμο;

Και μόνο η ανακοίνωση ενός νέου γάμου θα αναστατώσει τα παιδιά και πιθανότατα και τον/την πρώην σύζυγο.

Ένας σημαντικός λόγος είναι ότι έτσι μόνο πεθαίνει η ελπίδα των παιδιών ότι οι γονείς τους θα ξανασμίξουν. Κι αυτό ισχύει σχεδόν πάντοτε, εξαιρούνται μόνο οι ακραίες/βίαιες περιπτώσεις.

Άρα ο νέος γάμος στην αρχή δημιουργεί στα παιδιά ανάμεικτα συναισθήματα και πιθανόν να αναβιώσει το τραύμα του διαζυγίου.

Ακόμα και σε οικογένειες όπου το ζευγάρι είναι μαζί για χρόνια πριν αποφασίσουν να επισημοποιήσουν τη σχέση και όλοι είναι αγαπημένοι, πάλι είναι πιθανό να δημιουργηθεί πρόβλημα. Αξιοσημείωτο βέβαια είναι το γεγονός ότι, όσο πιο πολύ συμπαθούν τα παιδιά το νέο σύντροφο, τόσο πιο πολύ τον “βασανίζουν”.

Ακούγεται οξύμωρο, αλλά είναι κατανοητό: Όσο πιο καλός είναι, τόσο πιο πιθανό είναι να ανατραπούν οι ισορροπίες, επειδή τόσο περισσότερο απειλεί τη σχέση του παιδιού με τον γονιό εκείνου του φύλου. Δηλαδή η καλλιέργεια μιας στενής σχέσης με μια καλή μητριά διακινδυνεύει ενδεχομένως τη σχέση του παιδιού με τη μητέρα του—είτε επειδή αυτό του προκαλεί σύγχυση λόγω της ανατροπής των υφισταμένων ρόλων, είτε επειδή προκαλεί ζήλεια και αναστάτωση στη μητέρα του.

Ή και τα δύο, ασφαλώς.

 Χρειάζεται αρκετή υπομονή για τους πρωταγωνιστές αυτών των οικογενειών. Τα φαινόμενα αυτά παρατηρούνται στα πρώτα στάδια μιας αλλαγής στον τρόπο ζωής των παιδιών.

Με κατανόηση και επικοινωνία τα παιδιά μπορούν να τα ξεπεράσουν όλα αυτά και να δείξουν και εκείνα με τη σειρά τους εμπιστοσύνη στα νέα δεδομένα και στο μέλλον το ίδιο, νιώθοντας ίσως και τυχερά που εμπλουτίστηκε η ζωή τους με τέσσερις γονιούς και παρά πάνω παππούδες, γιαγιάδες και αδέρφια.