Κάτι τρέχει στον Έβρο

*Ενημέρωση 9/11/15*

Στην κάμερα του thrakinet.tv μίλησε η Προϊσταμένη Εφορίας Αρχαιοτήτων του Έβρου, Πολυξένη Τσατσοπούλου, δίνοντας τις πρώτες επίσημες πληροφορίες για τον αρχαίο τάφο που ανακαλύφθηκε τυχαία από αγρότη στο Δορίσκο. Η κ. Τσατσοπούλου αποκάλυψε οτι ο τάφος είχε συληθεί από αρχαίους τυμβωρύχους, ενώ οι πλάκες οι οποίες κάλυπταν τον τάφο βρεθηκαν οι μισές πεσμένες μέσα σε αυτόν. Δυστυχώς, το αποτέλεσμα της αρχαιοκαπηλίας είναι να έχουν απομείνει ελάχιστα ευρήματα από τα οποία δε μπορεί να διαπιστωθεί η χρονολογία του τάφου, με εξαίρεση ένα χρυσό νόμισμα το οποίο θα μπορούσε, με την κατάλληλη επεξεργασία, να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες. Δυστυχώς, τα χρόνια και η υγρασία έχουν καταστρέψει το σώμα του νεκρού, αφήνοντας θραύσματα μόνο από το κρανίο του.

Το περίεργο της υπόθεσης είναι οτι ο τάφος βρίσκεται αρκετά μακρυά από τα μέχρι τώρα ορατά αρχαία τείχη του Δορίσκου, συγκεκριμένα περίπου 1,5 χλμ έξω απο αυτά.

Τέλος, επισήμανε οτι πρόκειται για έναν κιβωτιόσχημο τάφο, όπου σύμφωνα με το Ίδρυμα Μείζονος Πολιτισμού "οι κιβωτιόσχημοι τάφοι είναι λάκκοι σκαμμένοι στο χώμα ή σε μαλακό βράχο που φέρουν εσωτερική επένδυση από λίθινες ή πλίνθινες πλάκες. Το σχήμα τους είναι συνήθως ορθογώνιο αλλά μερικές φορές και ασύμμετρο τετράπλευρο, ενώ το μέγεθός τους ποικίλλει ανάλογα με το ύψος του νεκρού. Το δάπεδο των κιβωτιόσχημων τάφων ήταν στρωμένο συχνά με χαλίκια ή με λίθινες πλάκες. Το άνοιγμά τους σκεπαζόταν από μια μεγάλη ή από μικρότερες λίθινες πλάκες, αρκετά συχνά όμως ανακαλύπτονται και κιβωτιόσχημοι τάφοι χωρίς καλυπτήριες πλάκες.

Οι κιβωτιόσχημοι τάφοι αποτελούν τον πιο διαδεδομένο τύπο τάφου της Μεσοελλαδικής εποχής, ο οποίος εμφανίζει μεγαλύτερη διάδοση στη Στερεά Ελλάδα και τη Θεσσαλία. Σε κιβωτιόσχημους τάφους, οι οποίοι ανακαλύπτονται με την ίδια συχνότητα σε οικισμούς ή νεκροταφεία, θάβονταν ενήλικες, παιδιά ή βρέφη, μεμονωμένα ή ομαδικά."

5/11/15

Aρχαίο τάφο βρήκε την ώρα που …όργωνε ο αγρότης κ. Χρήστος Κατσάνης στο Δορίσκο του Έβρου. Το τρακτέρ του, όπως εξήγησε στη thrakinet.gr, χτύπησε ένα μεγάλο κομμάτι πέτρας, το οποίο όπως διαπίστωσε έκπληκτος επρόκειτο για κομμάτι από αρχαίο τάφο. 

Ο κ. Κατσάνης κάλεσε αμέσως την αρχαιολογία, ενώ τόνισε ότι στα 15 χρόνια που οργώνει το συγκεκριμένο χωράφι, ανέκαθεν σ’ εκείνο το σημείο τα μηχανήματά του έβρισκαν εμπόδια με αποτέλεσμα να υποψιαστεί την ύπαρξη κάποιου είδους τάφου στο σημείο. Ο ίδιος δεν έχει πλησιάσει τον αρχαιολογικό τόπο, καθώς μόλις τον ανακάλυψε κάλεσε αμέσως τις αρμόδιες αρχές.

Στο σημείο βρίσκεται κλιμάκιο της εφορείας αρχαιοτήτων Έβρου και επιστήμονες, οι οποίοι εξετάζουν τα ευρήματα προκειμένου να γίνει η χρονολόγηση τους. Προς το παρόν, η αρχαιολογική υπηρεσία δεν έχει δώσει στη δημοσιότητα τη παραμικρή πληροφορία αλλά αναμένεται να το κάνει εντός ημερών, ενώ το μέρος φυλάσσεται επί 24ωρου βάσεως από την Αστυνομία. Δυστυχώς ο τάφος έχει συληθεί και απομένουν μόνο ελάχιστα ευρήματα, όπως ένα νόμισμα που έφερε στο στόμα του ο νεκρός, μια τακτική γνωστή στα αρχαία χρόνια, αφού το έβαζαν στο τάφο του νεκρού ώς όβολο για να πληρωθούν τα νάυλα του στο πέρασμά του προς τον Άδη.

Ο αρχαίος Δορίσκος απέχει από τις Φέρες 5 χιλιόμετρα και από την Αλεξανδρούπολη 22 χιλιόμετρα. Βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο που κατηφορίζει απότομα για να ενωθεί με την εύφορη κοιλάδα του ποταμού Έβρου. Τον κατοίκησαν πανάρχαιοι Θράκες που δημιούργησαν έναν οικισμό που σιγά – σιγά εξελίχθηκε σε μία πλούσια πόλη την οποία προστάτευε ένα μεγάλο πανίσχυρο τείχος. Στην εξέλιξη της περιοχής συνέβαλε το ήπιο κλίμα, ο άφθονος φυσικός πλούτος και η εύκολη μετακίνηση με τα πλωτά μέσα που υπήρχαν. Αναπτύχθηκε η οικονομία, το εμπόριο και ο πολιτισμός, όπως αποδεικνύεται από την εύρεση νομισμάτων της Αίνου, της Σαμοθράκης, της Μαρώνειας, του Φιλίππου, του Αλεξάνδρου και του Λυσίμαχου. Ήρθε μετά ο Πέρσης βασιλιάς Δαρείος, κατά την εκστρατεία του στη Σκυθία [513 π.Χ.] και έκτισε δυνατό κάστρο στο οποίο εγκατέστησε περσική φρουρά. Και μετά από χρόνια, το 480 π.Χ. φτάνει ο Ξέρξης για να μετρήσει τα στρατεύματα του στις παρακείμενες πεδιάδες. Μετά την αποχώρηση των Περσών, ο Δορίσκος έγινε βάση των Αθηναίων και αργότερα των Μακεδόνων του Φιλίππου και του Αλέξανδρου. Για λόγους ασφαλείας από τους πειρατές οι κάτοικοί του, τον εγκατέλειψαν κι εγκαταστάθηκαν λίγα χιλιόμετρα προς το εσωτερικό. Οι Τούρκοι του έδωσαν το όνομα Ρωμτζήκ, δηλαδή “Μικρός Ρωμαίος, Ρωμιόπουλο”.

Πιθανολογείται ότι ο Δορίσκος έκοψε δικό του νόμισμα. Η εύρεση πολυάριθμων χειροποίητων αγγείων τοποθετεί χρονολογικά την ύπαρξη του αρχαίου Δορίσκου πριν τον κεραμικό τροχό. Εξάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι ο αρχαίος Δορίσκος προϋπήρχε και δεν δημιουργήθηκε από τον Δαρείο. Ο Δαρείος πέρασε από τον Δορίσκο όπως και ο Ξέρξης, ο οποίος έσυρε τα καράβια του στην παραλία του Δορίσκου και καθώς τα επισκεύαζε μέτρησε και τον στρατό του. Ο Δορίσκος υπήρξε στρατηγικός κόμβος για τις στρατιές του Δαρείου, του Ξέρξη, του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου, ενώνοντας την Ασία με την υπόλοιπη Ελλάδα. Στο πέρασμά του ο Μέγας Αλέξανδρος άφησε να διοικεί στην πόλη του Δορίσκου τον Βασιλιά Λυσίμαχο.Ο Δορίσκος αναφέρεται μέχρι και τα πρώτα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μ.Χ., από εκεί και πέρα χάνεται. Πιθανόν ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Τραιανός λεηλατώντας, τον κατάστρεψε για να δημιουργήσει την Τραϊανούπολη (πηγή: feres.gr).

Είναι ξεκάθαρο ότι η περιοχή του Δορίσκου εμφανίζει πλούσια αρχαιολογική κληρονομιά, αφού κατά καιρούς έχουν βρεθεί τάφοι, αγγεία, ειδώλια, νομίσματα και πολλά άλλα. Η γεωγραφική του τοποθεσία πάνω στην αρχαία Εγνατία τον καθιστούσε ένα εύπορο οικισμό με πλούσιο εμπόριο, οπότε περιμένουμε με ανυπομονησία τα αποτελέσματα των ερευνών, καθώς σίγουρα πρόκειται για σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα.